Rechters 7:23–8:3
23 Gideon liet de weerbare Israëlieten uit Naftali, Aser en Manasse terugroepen om de Midjanieten te achtervolgen. 24 Ook liet hij in heel het bergland van Efraïm de volgende boodschap overbrengen: ‘Ga de Midjanieten tegemoet en snijd hun de pas af door de Jordaanoever te bezetten tot aan Bet-Bara.’ Na deze oproep bezetten de mannen van Efraïm de Jordaanoever tot aan Bet-Bara. 25 Ze overmeesterden Oreb en Zeëb, de beide legeraanvoerders van de Midjanieten. Oreb werd gedood bij de Rots van Oreb, en Zeëb bij de Perskuip van Zeëb. Ze zetten de achtervolging op de Midjanieten in en brachten de hoofden van Oreb en Zeëb naar Gideon, die inmiddels de Jordaan was overgestoken.1 Daarbij zeiden ze: ‘Waarom hebt u ons er niet bij betrokken toen u tegen Midjan ten strijde trok? Dat is toch geen manier van doen!’ Ze maakten hem de heftigste verwijten, 2 maar Gideon antwoordde: ‘Wat ik deed, is toch niets vergeleken bij wat u gedaan hebt? Efraïm heeft de kroon gezet op het werk van Abiëzer. 3 God heeft de beide legeraanvoerders van Midjan, Oreb en Zeëb, aan u uitgeleverd. Daarbij valt alles wat ik heb kunnen doen toch in het niet?’ Toen Gideon de zaak zo voorstelde, bedaarde de woede van de mannen van Efraïm. (NBV21)
We herkennen de situatie. Wie mag met wie mee aan tafel zitten als de plannen voor oorlog en vrede moeten worden gemaakt. Dat gaat meestal niet over de overwinning, over het beperken van doden, maar over de eer. Wie mag pronken met de overwinning over onoverwionnelijk geachte vijanden. Natuurlijk krijgt in de Bijbel God alle eer. Maar tussen de regels door gaat het dan over de vraag wie God meer lief heeft dan de ander en dus meer eer gunt.
Gideon krijgt er mee te maken. Want oorlog voeren met vluchtende soldaten garandeert bijna vanzelf een overwinning.
Gideon was een heel slim legerleider. Hij had de overwinning op het kamp van Midjan verkregen zonder één vijand te hoeven doden. Dat zou tegenwoordig ieder land wel willen. Alleen lawaai maken zou genoeg moeten zijn. Sinds de inzet van kruisraketten hoeven legerleiders een deel van hun troepen niet meer naar een slachtveld te sturen. Vanuit comfortabel ingerichte kantoren worden kruisraketten bestuurd alsof het computerspelletjes zijn. De huidige drones zijn hun opvolgers en duizend drones sturen naar een vijand zorgen voor veel schade en doden bij de vijand terwijl je eigen soldaten buiten schot blijven.
Gideon wijst de kritiek af door te wijzen op de overwinningen die Efraïm had behaald. Zij hadden zich gericht op de soldaten die op de vlucht de Jordaan waren overgestoken. Dat kon niet overal maar op de plaatsen waar het oversteken gemakkelijk was werden de soldaten van Efraïm neergezet en die haalden de overwinning. Zelfs de vorsten van Midjan werden gevangen genomen en dat gaf een aanzienlijke eer. Je kon zelfs een optocht organiseren waar de vorsten nog even werden getoond te midden van de soldaten, en de generaals en koningen die hadden overwonnen. Veel volken vinden dat een mooie eervolle zaak. Dat Gideon had overwonnen zonder te doden blijft dan buiten beschouwing. Misschien moeten wij op zoek naar onze Gideon die de drones weet te overwinnen zonder vijanden, ook mensen, te doden.