Home | About | Disclaimer | Emea.nl

Archief voor november, 2006

Niet te tellen zullen ze zijn

zondag, 19 november, 2006

Genesis 32:2-13

Angst is een slechte raadgever. Jacob komt nog wel een leger tegen dat hem verwelkomt maar als hij de berichten van zijn broer Esau krijgt dan lopen de rillingen hem over de rug. Eerst maar Lea met haar zoons en dochtertje vooruit sturen, als die is gedood kan Rachel met haar zonen wellicht nog ontkomen. Een leger van 400 man aangevoerd door een woest krijger is natuurlijk niet niks. Maar hoe zit het dan met die droom van een groot volk die tot nu toe toch aardig is uitgekomen. Ooit ging Jacob op pad als vluchteling met alleen een stok als bagage en een steen als hoofdkussen. Op die steen had hij de mooiste droom en nu komt hij terug als een rijk man, beladen met vrouwen en kinderen en vee en knechten. Die droom moet alleen al daarom overeind blijven. Het is uiteindelijk het besef van die droom, de droom van Abraham en Izaak en nu ook van Jacob dat hem de moed gaf verder te trekken. Het is die droom van een rechtvaardige wereld, waar eerlijk delen en vrede voorop staan, waar iedereen mee mag doen ongeacht kleur, afkomst, geslacht, sexuele voorkeur, leeftijd of lichamelijke en verstandelijke vermogens, die ook vandaag nog mensen op pad brengt. Steeds weer moet je aan die droom herinnerd worden. Veel mensen gaan daarom vandaag naar een van de vele kerken in ons land, of lezen er over. Zoals Jacob moeten ook wij er steeds aan herinnert worden. Komende woensdag krijgen we de kans weer een stap te zetten op weg naar die rechtvaardige wereld. Die zal er donderdag nog niet zijn maar de vraag is of wij ons laten leiden door de angst voor de Esau’s van deze tijd, de mensen die afgunstig op ons zouden kunnen zijn, die een hekel aan ons zouden kunnen hebben of laten wij ons leiden door de belofte dat die? wereld van recht en vrede echt zal komen, dat wij er echt naar op weg mogen gaan, dat onze stem echt kan meetellen. Jacob zal ervaren dat angst echt een slechte raadgever is maar moet daarvoor ook nog de nodige strijd met zichzelf leveren. Wees dus niet bang, maar gebruik de tijd om een echte keuze te maken.

Daarna ging hij terug naar huis

zaterdag, 18 november, 2006

Genesis 31:36-32:1

De relatie tussen Laban en Jacob eindigt in een vredesverdrag. Ze beloofden elkaar niets aan te doen en de vrede te bewaren. Een steenhoop wordt opgericht als getuigenis. Gilead gaat die steenhoop heten, hoop der getuigenis betekent dat, zowel in het Hebreeuws, de taal van Jacob, als het Aramees dat hier als de taal van Laban wordt genoemd. De Nieuwe Bijbelvertaling hanteert hier het aan het Hebreeuws ontleende Gal-Ed, maar dat is nog wel even heel erg wennen. Laban herinnert zich nu ook de God van Abraham die ook de God was van de vader van Abraham van wie ook Laban afstamde. Dat moet volgens de overlevering in de famillie van Laban een machtige God zijn geweest. Jacob was er rijk door geworden en Laban eigenlijk ook. Jacob had in al die jaren vast ook wel eens verteld van de rijkdom van Izaak, want Izaak had ook ontzag voor die God. Bij die God hoort dat er samen een maaltijd wordt gehouden als teken van vrede. Samen zitten en delen wat je hebt, met vrienden, famillie, knechten, vreemdelingen en wellicht zelfs je vijanden. Dat is de manier om conflicten op te lossen en de vrede te bewaren. Binnen de Navo wordt op dit moment een discussie gevoerd over het optreden van militairen in Afghanistan. Wordt de Amerikaanse methode gevoerd, waarbij veel gevochten wordt en ieder die gevangen wordt genomen als een vijand wordt behandeld ook al moeten de regels van internationaal fatsoen worden geschonden. Of wordt de door Nederland gevraagde methode gevoerd waarbij samen met de bevolking geprobeerd wordt een nieuwe samenleving op te bouwen waar iedereen aan kan meedoen, waar voor iedereen plaat is en waar dus iedereen, ook criminelen, met respect en volgens de regels wordt behandeld. Tegenstanders van die Nederlandse methode hebben dus belang bij het verhaal dat Nederlandse militairen zich al een paar jaar geleden volgens de Amerikaanse methode hebben gedragen. Als het waar is, is het verschrikkelijk en minister Kamp wekt de indruk het onder het tapijt te willen vegen, maar ja die is dan ook van de partij der goddelozen, de VVD. Het parlement moet het maar uitzoeken maar wij moeten de weg van Jacob niet vergeten, een maaltijd aanrichten om de vrede te bewaren, dat lijkt toch erg op de Nederlandse methode die in Afghanistan wordt gevraagd.

Waarom heb je mijn goden gestolen?

vrijdag, 17 november, 2006

Genesis 31:17-35

De jalouzie maakt Jacob extra voorzichtig en als de drukke tijd voor Laban en zijn knechten aanbreekt vindt Jacob het tijd geworden op te stappen en te vertrekken. Die God van Jacob is kennelijk toch niet zo zeer met hem als hij altijd beweerd had en dus neemt Rachel maar een paar vertrouwde goden van thuis mee. Dat werd bijna haar dood. Jacob moest niets van die godenbeeldjes hebben en bedreigde de dief met de dood, een beetje te snel want hij wist niet dat Rachel het slachtoffer zou worden. Zo wordt zo’n verhaal nog bijna een spannend verhaal ook. Laban droomt ondertussen van die God van Jacob, in je dromen komen immers vaak je verlangens uit en Laban verlangde er nu eenmaal naar rijk te worden. Jacob kende daarvan het geheim, die had een God die hem rijk had gemaakt en daarmee moest je vast voorzichtig zijn. Het lijkt de debatten tussen de lijsttrekkers wel. Soms is er iemand voorzichtig om mogelijke coalities niet onmogelijk te maken, Balkenende zegt dus niks, alleen dat ze op hem moeten stemmen, Rutte probeert de kiezers angst in te boezemen en Bos komt tot de ontdekking dat zijn idealen eigenlijk alleen met Marijnissen en Halsema te verwezelijken zijn. Gaat het nu om de echte God, die van liefde en rechtvaardigheid, of om de valse goden van macht en rijkdom. Het is duidelijk dat nietszeggende arrogantie en onterecht gepreekte angst valse goden zijn, ze lijken op de huisgoden die Rachel in haar kameelzadel verstopt had. En de voorzichtigheid van Bos uit de afgelopen maanden lijkt wel op de voorzichtigheid van Jacob en het gebrek aan vertrouwen op het Algoede dat hem bijna in problemen had gebracht. Vasthouden aan het goede, de zorg voor de armen, de zwakken, de zieken, de weduwen en de wees, maakt uiteindelijk de weg vrij naar het beloofde land. Halsema is de kampioen van milieu en werkgelegenheid, Marijnese van zorg en economie, Bos voegt daar ervaring en macht aan toe. U mag kiezen, voor de valse goden van macht en rijkdom of voor de God van Abraham, Izaak en Jacob, misschien moet je dan wel eerlijk willen delen, ook met de derde wereld, het zal voor Jacob nog een hele strijd betekenen.
?

Ga terug naar het land van je voorouders

donderdag, 16 november, 2006

Genesis 31:1-16

Jalouzie is een verwoestend monster. Jacob leert er over mee te praten. Alle zorgvuldig gemaakte afspraken met Laban ten spijt zorgen niet dat er vrede komt. Jacob heeft eerst gezorgd dat Laban rijk wordt. En als via eerlijke afspraken ook Jacob rijk wordt krijgt hij de beschuldigingen naar zijn hoofd dat hij alles gestolen zou hebben. lees gerust een hoofdstuk terug en leer hoe zorgvuldig Jacob geweest is in het vermijden van dat stelen, of zelfs de schijn er van.? Jacob heeft nu eenmaal een slechte naam en een slechte naam raak je niet zo maar kwijt. Marc Rutte heeft de schijn opgebouwd een puber te zijn en dat werkt meer tegen hem dan de bescherming van de rijken en het weigeren een beleid van eerlijk delen. Wouter Bos heeft het imago gekregen te serieus te zijn en onervaren en alle plannen die volgens economen en andere deskundigen de beste zijn wegen niet op tegen zijn imago. Balkenende heeft zich het imago van staatsman aangemeten en de leegheid van zijn programma en de afwezigheid van zijn leiding in het huidige kabinet wegen niet op tegen dat imago. De schijn tegen hebben is net zo dodelijk als de jaloezie verwoestend kan zijn. Jaloezie van de leiders van volkeren maken dat ze in wapenwedloop met elkaar gaan. Iran wil net zo machtig zijn in de wereld als Amerika en Rusland en meent dus het recht op kernwapens te hebben, Noord Korea wil net zo machtig en belangrijk zijn als China en Amerika en maakt dus ook kernwapens. Dat China, Rusland en Amerika door hun vasthouden aan kernwapens daarmee de wereldvrede op het spel zetten komt bij niemand meer op lijkt het. De vrouwen van Jacob weten dat vasthouden aan hun eigen volk hun niets oplevert. Laban had hen als koopwaar behandeld en geprobeerd zoveel mogelijk te verdienen aan Jacob. Die Jacob leek toch ergens een God te hebben die hem desondanks rijkdom bezorgde. Jacob zelf begint dat ook te beseffen, ooit droomde hij van een God die met hem meeging, met wie hij een voortdurende verbinding had. De steen waarop hij de droom had gehad had hij toegewijd aan die God. Daarheen moest hij dus maar terugkeren, weg van de jaloezie en de uitbuiting. En ook wij mogen afstand nemen van uitbuiting en jaloezie en op zoek gaan naar het land van recht en vrede.
?

U hoeft mij niets te geven

woensdag, 15 november, 2006

Genesis 30:25-43

We denken zo vaak dat we de verhalen rond Jacob wel kennen. Vroeger werden ze met graagte verteld in de Christelijke scholen en op de zondagscholen. Daarvandaan zijn er ook spreekwoorden en gezegden in onze taal beland. We weten natuurlijk van de truc van Jacob met de schapen, steeds weet hij een manier te vinden om uit de tevoren gemaakte afspraken het meeste voordeel te behalen. Dat lijkt dan slim met een wat negatieve bijklank. Maar is dat ook terecht. Eigende Jacob zich iets toe dat hem niet toekwam. In dit eerste stuk over de truc met de schapen staat al een deel van het antwoord. Jacob had twee maal zeven jaren voor Laban gewerkt en volgens afspraak daarmee de bruidsschat voor de twee dochters van Laban afbetaald. Laban was er echter onverwacht rijk door geworden en wil nu aan het eind van de rit Jacob daarvoor belonen. Jacob is het echter die zich strikt aan de afspraak houdt. Dat Laban rijker is geworden van de afspraak dan vooraf verwacht was is bijzaak. Jacob had gekregen wat hem toekwam en wil nu werken voor de verdere beloning. Daar is dus niks slinks aan, een eerlijke zaak is hetgeen Jacob op tafel legt, en of Laban daar op dezelfde eerlijke manier in mee zal gaan valt maar af te wachten. Dat iemand die zegt waarop het staat als slinks wordt afgeschilderd vinden we vandaag de dag natuurlijk in onze verkiezingsstrijd. De grote bezuinigingen die het CDA wil doorvoeren in de zorg, en met name de bezuinigingen voor de ziekenhuizen, zullen ongetwijfeld leiden tot extra doden. Dat deden de bezuinigingen onder minister Borst al en de extra kosten die Hogervorst op de chronisch zieken en bejaarden heeft gelegd leiden nu ook tot armoede. Maar dat CDA politiek tot extra doden zal leiden mag natuurlijk niet gezegd worden. wie dat doet opereert niet eerlijk. Je kunt het op je klompen aanvoelen maar je mag het niet zeggen want dat wordt als oneerlijk bestempeld. Net als het beperken van de woonsubsidie, hypotheekrenteaftrek met een moeilijk woord, voor de hele rijken. Nu al wordt elke huiseigenaar er bang mee gemaakt, wie zegt dat dat ten onrechte is wordt als slinks bestempeld. We moeten nauwkeurig bezien wie wat zegt, anders bestempelen we ook vandaag een Jacob die zich aan zijn woord houdt ten onrechte als slinks.

Ik heb je gehuurd

dinsdag, 14 november, 2006

Genesis 30:14-24

Er is een mooie naam voor de middelen die de lust opwekken, afrodisia, mensen denken ze nodig te hebben om kinderen te kunnen verwekken. Toen Rachel steeds maar zonder kinderen bleef en Lea het ene kind naar het andere baarde dacht ook Rachel baat te hebben bij zulke middelen. En dan is het zuur als juist de oudste zoon van Lea de liefdesappelen vindt. Een nacht met Jacob is dan een goede prijs voor de begeerde middelen. Maar ook deze helpen niet. Lea krijgt nog een paar kinderen en uiteindelijk ook een dochter. Dan pas is Rachel aan de beurt en wordt Jozef geboren. Er is dus een heel verhaal over alle kinderen van Jacob nodig om ons te leren dat geen Goden, geen middelen, geen kunstgrepen helpen bij het krijgen van wat je hebben wilt. Het komt zoals het komt. De zoon die na de verkoop van de liefdesappelen wordt geboren krijgt dan ook de naam Issachar, er is beloning, een fraaie beloning voor het verkopen van de opwekkingsmiddelen. Afzien daarvan wordt in het verhaal beloont. Kunstgrepen om de vruchtbaarheid op te wekken kennen we nog steeds. Er zijn hele winkels die er van bestaan en ook doktoren laten zich graag verleiden om met kruidenmengsels mensen wijs te maken dat ze eerder kinderen kunnen krijgen. Kunstmatige zwangerschappen zijn voor de betrokkenen pijnlijke operaties en kosten veel pijn, moeite en energie. Maar ook in de politiek zijn er kunstgrepen die tot meer kiezers kunnen leiden. Het CDA is er zeer goed in. Een eerlijke verdeling van geld om de AOW te kunnen blijven betalen werd bejaardenbelasting genoemd, nu komen ze met het voorstel de gemeenten de macht te geven een bordeelverbod en een verbod op growshops in te stellen. Dat je iets moet doen tegen vrouwenhandel komt bij het CDA niet op. Dat de armen de AOW moeten betalen als er geen eerlijke verdeling is komt bij het CDA niet op, dat je iets moet doen aan het uit de criminaliteit halen van softdrugs om harddrugs beter te bestrijden komt bij het CDA niet op, welnee het CDA bevordert liever de diefstal van electriciteit door arme mensen. Het gaat er op lijken dat we in de trucs van de CDA liefdesappelen gaan trappen, samen met heel veel mensen nog wel. Die trucs zijn dan ook eeuwenoud, en al eeuwen leert de Bijbel ons er niet in te trappen.

?

Ik ben toch zeker God niet

maandag, 13 november, 2006

Genesis 29:31-30:13

Twee vrouwen, zusters nog wel, die elk ook nog een slavin hebben, en een groot volk moet het doel zijn. Dat moet wel concurentie tot gevolg hebben. De mooie Rachel moet wel heel lang wachten op een kind, Lea heeft het gemakkelijker. Uiteindelijk wordt een slavin ingeschakeld, zoals ook Sara had gedaan, en jawel, Rachel krijgt een kind van de draagmoeder. Maar ook Lea kent de truc en heeft een slavin. Zo krijgt Jacob de ene na de andere zoon. Die hebben overigens namen die ook wat te betekenen hebben in het verhaal. Ruben betekent “zie een zoon”. Concurentie is dus kennelijk vruchtbaar. Wij zitten nog wel even tegen de positie van de vrouwen in dit verhaal aan te kijken. Rachel had bij de ontmoeting met Jacob nog dezelfde positie als alle mannen in het verhaal, zij hoedde zelfstandig een kudde schapen. Maar nu lijken de vrouwen teruggebracht tot broedkippen, zonen baren mogen ze en verder niet. Dat verder niet komen we later in het verhaal nog wel tegen en door steeds die kleine stukjes te lezen kun je gemakkelijk de verkeerde indruk krijgen. Dit verhaal gaat over de droom van Abraham, en Jacob gaat beseffen dat die droom niet is af te dwingen. Dat zijn geliefde Rachel geen kinderen krijgt ligt niet aan haar en niet aan hem. De liefde is groot genoeg. Het mag kennelijk niet zo zijn. Geloof in de God van Abraham, Izaak en Jacob betekent helemaal niet dat alles lukt wat je wilt, dat je krijgt wat je denkt nodig te hebben. Vruchtbaarheid, gezondheid, succes in het leven zijn zaken die je of wel of niet krijgt maar waarop je nauwelijks of geen invloed hoeft te hebben. Dat geldt voor iedereen en daarom is het slecht als op de armen, de zieken, de niet succesvollen wordt neergekeken. Integendeel, het verhaal van de Bijbel roept voortdurend op om te letten op hen die het minder hebben getroffen en daarmee te delen. Dat is pas echte rechtvaardigheid. Daar is die God van Abraham, Izaak en Jacob pas echt mee bezig, ons ervan te overtuigen en te leren aan die rechtvaardigheid mee te doen. Lea, Rachel en hun slavinnen gaan ons voor in die levenslessen. Dit verhaal gaat daarom niet over broedkippen, maar over ons, over de vraag hoe vruchtbaar wij kunnen zijn deze nieuwe werkweek. Of willen we alleen letten op het mooie, het succesvolle, het gezonde, of dat we andere waarden en normen hebben.

Voor zijn gevoel waren het maar een paar dagen

zondag, 12 november, 2006

Genesis 29:15-30

Bij dit verhaal wordt vaak gezegd dat de bedrieger bedrogen werd. Maar of dat zo is, is eerder een vraag dan dat het uit het verhaal moet blijken. Jacob moet nog heel veel leren over de godsdienst die zijn grootvader Abraham had ontdekt. Die godsdienst moet leiden tot een groot volk, talrijk als de sterren aan de hemel. Moet je dan de mooiste van de dochters van Laban nemen? Of neem je dan de vruchtbaarste. Waar hier staat dat de ogen van Lea geen glans hadden, en anderen vertalen hier met flets, had de Statenvertaling het over “tedere ogen” Ogen zijn de spiegel van de ziel zegt men en wellicht was het zo dat Rachel een zeer fraai uiterlijk had maar dat Lea eigenlijk veel mooier van binnen was. Later zou blijken dat Lea in elk geval meer kinderen zou krijgen dan Rachel. Jacob krijgt zijn bruiden overigens niet zomaar maar moet er een volle tijd voor werken. De zeven jaar zouden een sabbatsperiode worden, zoals de week zeven dagen telt met een rustdag als laatste, zo werd het land, de dieren en de mensen elk zevende jaar rust gegund. De slaven werden vrijgelaten en de schulden kwijt gescholden. Voor Jacob levert dat een bruid en een geliefde op. We kennen op dit moment ook dat verschil tussen de mooiste en de beste. Balkenende gaat de verkiezingsstrijd rond als de aardige, vriendelijke staatsman aan wie je de toekomst moet toevertrouwen zonder te weten wat hij er mee zal doen. Het enige wat je weet is dat de armen er niet beter op zullen worden en de rijken niet bang hoeven te zijn. Bos gaat rond met de meest verstandige plannen, maar is jong, moet zich nog bewijzen en merkwaardig genoeg kiezen de meeste mensen net als Jacob, voor het uiterlijk en niet voor het innerlijk. Het verhaal van Laban, Jacob, Lea en Rachel leert ons echter dat de keuze voor het innerlijk het meest vruchtbaar is en een betere toekomst op zal leveren. Op 22 november moeten we dat waarmaken maar nu is het zaak er al die mensen van te overtuigen die lachend de verkeerde keuze dreigen te maken.
?

Hij rolde de steen van de opening

zaterdag, 11 november, 2006

Genesis 29:1-14

Het is vandaag een wat bijzondere feestdag. In een groot deel van Nederland wordt het feest van Sint Maarten gevierd. Het feest van de heilige die zijn mantel in tweeën sneed met zijn zwaard en de helft aan een arme bedelaar gaf. Kinderen gaan met uitgeholde suikerbieten of mooie, vaak zelfgemaakte, lampions langs de deuren en krijgen snoep onder het zingen van speciale feestliederen. In een groot deel van Europa wordt het eind van de Eerste Wereldoorlog gevierd en worden de vele doden uit die oorlog herdacht. Wat hebben die zaken nu te maken met het verhaal dat we vandaag lezen over Jacob, Rachel en de put. Die eerste wereldoorlog was een oorlog van misplaatst gevoel van eer en nationalisme. Wereldvreemde politici en generaals betwisten elkaar niet alleen de overwinning maar vooral ook het grootste aanzien. De herders rond de put van Jacob hadden begrepen dat je de vruchtbaarheid alleen kunt verdienen door samen te werken. Alleen samen krijg je de steen van de put. Sint Maarten had begrepen dat je moet delen wat je hebt en je naaste moet liefhebben als jezelf en het was de liefde voor Rachel die Jacob te kracht gaf de steen zelf van de put te halen. Het verhaal verteld dan ook niet meer dat de steen weer teruggelegd werd, en voor christenen klinkt het alsof de steen van een graf werd gehaald. De kinderen die vandaag rond gaan langs de deuren herinneren ons er aan dat nu de winter komt de zorg voor de armen extra nodig is. Wie niet heeft kunnen sparen, wie werk of gezondheid heeft verloren, wie heeft moeten vluchten verdient onze extra zorg. Over een paar weken moeten we er mee beginnen bij de verkiezingen maar de Eerste Wereldoorlog heeft ons geleerd dat we het niet aan de politici moeten overlaten. Ook de eenheid in Europa niet, die net als de eenheid rond de put van Jacob inmiddels is ontstaan. Pas de Liefde zal werkelijke vrede en welvaart brengen, dat geldt ook voor ons.

?

Dit moet de poort van de hemel zijn

vrijdag, 10 november, 2006

Genesis 28:10-22

Godsdienst gaat vanouds gepaard met beelden van de God die moet worden aanbeden. Wij zijn dat niet meer gewend, maar wie op vakantie naar Italië, Griekenland of Egypte gaat komt daar nog beelden in overvloed tegen die vroeger als goden werden aanbeden. We kunnen ons eigenlijk ook niet voorstellen dat iedereen beelden aanbidt en beelden bezit, mooie en simpele, en waar jij dan een uitzondering bent. Aanpassen aan de heersende gewoonten is toch heel natuurlijk, vooral als de overheid het ook nog voorschrijft. Jacob heeft niet van die beelden van zijn God. Izaak had ze niet en Abraham had ze al helemaal niet. Als Jacob dan ook alleen op reis gaat? is de droom over de belofte die zijn famillie voortdurend op reis stuurde het beeld dat je zou moeten hebben van God. Die God is niet op een stuk grond dat van jou is en door die God vruchtbaar gehouden moet worden, die God gaat met je mee waarheen je ook gaat. Het huis van die God is de steen die je als kussen gebruikt, want in je slaap komen de dromen van een betere wereld, van het grote volk waarvan jij de stamvader of stammoeder mag zijn. Iedereen die kinderen heeft mag het zich realiseren, je bent stamvader of stammoeder van een groot volk. Alleen kunnen jouw kinderen ook op die nieuwe manier verder gaan. De manier van eerlijk delen, van een deel van hun vermogen steken in die onbekende onzichtbare God die wil dat je je naast liefhebt. Jacob besluit er zijn godservaring mee. Wij blijven zitten met mensen die ook vandaag nog met gesloten ogen en koude harten de overheid navolgen en wetten uitvoeren. Toen politieagenten in 1942 Joodse medeburgers naar Amsterdam begeleiden wisten die niet dat die medeburgers vermoord zouden worden, ze zouden moeten werken voor de overheid. Daarom is het uitzetten van onze broers en zusters nu niet daarmee te vergelijken vinden ze. Huub Oosterhuis vindt van wel, ambtenaren die een baby van 5 maanden een brief sturen dat die vader en moeder moet verlaten en het land uit moet, mogen dan een fout gemaakt hebben, wreed is het, en diezelfde ambtenaren die een hoog bejaard echtpaar, waarvan kinderen en kleinkinderen in Nederland mogen blijven, aan het begin van deze winter op straat willen zetten omdat die bejaarden niet naar hun land van herkomst willen, zijn wreed en er is een wethouder nodig om ze van onderdak te laten voorzien. In het land waar de droom van Jacob gevolgd wordt laten we ons gezeggen door mensen als Huub Oosterhuis en niet door ambtenaren met gesloten ogen en koude harten.
?